Coronavirüs Nedir? Siber Saldırı’da Corona Virüsü

Coronavirüs insanları ve çok çeşitli hayvan türlerini enfekte edebilen RNA virüsleridir. İnsanlarda soğuk algınlığından pnömoni (zatüre)’ye kadar değişen çok çeşitli solunum yolu enfeksiyonlarına neden olurlar. Her yıl sonbahar ve kış aylarında Coronavirüs’ler, -35 oranında boğaz ağrısı, kuru öksürük, burun akıntısı, halsizlik ve yorgunluk ile seyreden soğuk algınlığına yol açarlar. Enkübasyon süresi 3-5 gün olup, bu tür Coronovirüs enfeksiyonlarında hastalık 4-6 gün içerisinde kendi kendini sınırlar ve hastalar hızla iyileşirler. Olguların çok az bir kısmında ve özellikle risk grubunda ise pnömoni gelişebilir.

Corona Virüsü Tarihi

SARS-CoV

2002 yılından itibaren görülmeye başlayan yeni Coronavirüs türleri ise soğuk algınlığından daha farklı. Adeta grip benzeri daha ağır seyirli solunum yolu enfeksiyonu ile kendini göstermeye başlamıştır. Bunlardan ilki SARS-CoV (Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirüs), (Ağır Akut Solunum Yetmezliği Sendromu) Coronavirüs enfeksiyonudur. Şubat 2003’de Çin’in Guangdong bölgesinde ilk önce yarasalardan palmiye misk kedisine ve buradan da insanlara bulaştığı düşünülen hastalık 8 ayda ve olguların çoğu Çin’den olmak üzere 5 kıtadan 33 ülkede 8000 kişiyi etkisi altına almış ve yaklaşık 800 kişi bu hastalıktan hayatını kaybetmiştir. 2004 yılından sonra da SARS’a bağlı yeni bir olgu bildirimi olmamıştır.

MERS-CoV

Bir diğer yeni Coronavirüs enfeksiyonu da MERS-CoV (Middle East Respiratory Syndrome korona virus) enfeksiyonudur. İlk defa 2012 yılında Suudi Arabistan’dan başlamıştır. Deveden insana bulaştığı ve Haziran 2018’e kadar devam eden bu farklı MERS-CoV salgını da 5 kıtada ve 27 farklı ülkede 2229 olguda saptanmıştır. Olgulardan 791’i kaybedilmiştir. SARS-CoV’de mortalite oranı iken MERS-CoV’de oran %35’e ulaşmıştır. Gerek SARS-CoV, gerekse MERS-CoV enfeksiyonlarında enkübasyon süresi 3-5 gün kadar kısa olabildiği gibi bu süre 10-14 güne kadar da uzayabilmektedir. Hastalık daha çok alt solunum yollarında harabiyete neden olduğundan pnömoni daha sık görülür. Bu durum özellikle risk grubu olarak kabul edilen yaşlı hastalarda, ya da altta yatan kronik kalp, akciğer, böbrek hastalığı olanlarda hayatı tehdit edecek düzeye ulaşır. Hastalıktan iyileşenlerde iyileşme süreci 7-10 günü bulabilir.

2019-nCoV

31 Aralık 2019 tarihinde Çin’de Hubei eyaletine bağlı 11 milyon nüfuslu Wuhan şehrinden bildirilen olgunun da bugüne kadar hiç görülmemiş yeni bir Coronavirüs ile enfekte olduğu saptanmıştır. 2019-nCoV olarak adlandırılan bu virüsün de SARS-CoV ve MERS-CoV gibi bir zoonotik enfeksiyon yani hayvanlardan insanlara bulaştığı düşünülmektedir. Şimdilerde hızla hastalık insandan insana bulaşmış durumda. 30 Ocak 2020 tarihinde olguların çoğu Hubei eyaleti ve özellikle Wuhan’da olmak üzere ve Çin dışında 19 ülkede daha görülmek üzere olgu sayısı 8000’e ulaşılmış durumda. Hepsi Çin’de olmak üzere 170 olgu hayatını kaybetmiştir. Hayatını kaybeden olgular irdelendiğinde bunların çoğunluğunun yaşlı hasta ya da kronik kalp, akciğer ve böbrek hastası, Parkinson ve Diyabet tanısı almış olgular olduğu saptanmıştır.

Corona Virüsü Bulaşma Yolu Nedir?

Wuhan şehrinde başlayan bu enfeksiyonun muhtemelen deniz ürünleri ve çeşitli vahşi hayvan et ürünlerinin de satıldığı pazardan insana bulaştığı düşünülmektedir. Şu an hastalığın insandan insana bulaştığı kanıtlanmıştır. Bulaşma şu ana kadar yoğunlukla hasta ile aynı ailede ya da ortamda bulunanlarda ve damlacık önlemlerini almayan sağlık çalışanlarında görülmüştür. Bulaşma genellikle hasta kişinin öksürmesi ve aksırması durumunda oluşur. Oluşan damlacıklarının 1 m’ye kadar yakın temasta ve korunmasız kişilerin solunum yollarından girmesi ile olmaktadır.

Olası ya da Kesin Hastalara Nasıl Yaklaşılmalı?

Son 14 gün içerisinde hastalığın başladığı Çin’in Hubei eyaleti ve özellikle Wuhan şehrinde bulunan ve yüksek ateş, kuru öksürük ve solunum güçlüğü çeken hastalar olası olgu ve bu yakınmaları olup mikrobiyolojik yöntem ile solunum yolları örneklerinden etkenin saptandığı olgular da kesin olgu olarak adlandırılır. Böyle olguların kendileri doğrudan sağlık kurumuna gitmelerinden ziyade durumlarını sağlık kurumuna telefon ile bildirmelidir. Sağlık ekipleri tarafından ön değerlendirmelerinin evlerinde yapılması enfeksiyonun toplum içerisinde yayılımını engellemek açısından önemlidir. Evde değerlendirilecek olguların ağız ve burunlarını kapatacak şekilde maske takmaları gerekmektedir. Sağlık ekibinin de yüksek koruyucu özellikte maske, eldiven ve diğer koruyucu ekipmanları giyerek olguyu değerlendirmeleri gereklidir.

Hastaneye yatırılmayı gerektirecek hastaların sağlık kurumuna maske ile getirilmeleri ve olası ve/veya kesin 2019 nCoV enfeksiyonu olan olguların negatif basınçlı odalara yatırılmaları ve buna hizmet verecek sağlık ekibinin de ayrılması uygulanması gerekli yaklaşımlar arasında sayılabilir.

Türkiyede Corona Virüsü

İlk vaka Sağlık Bakanlığı tarafından 11 Mart tarihinde açıklanmıştı. O günden bu yana; Alışveriş Merkezleri, Okullar, Kafeler, Eğlence Merkezleri, Üniversiteler geçici olarak kapatıldı, şuan itibari ile raporlanan vaka sayısı 98 pozitif sonuç ve 1 ölüm. Ülkemizde vaka sayısının artış verileri; 

Evrim Ağacı Sitesinin Raporuna Göre;

Corona Virüsü Tedavisi

Şu an için hastlığı tedavi edecek herhangi bir antiviral ilaç yoktur. Halk arasında yayılan sirke, çamaşır suyu dedikodularına kulak asmamanız gerekiyor. Ayrıca diğer viral enfeksiyonların tedavisinde kullanılan antiviral ilaçlar Coronovirüs enfeksiyonlarının tedavisinde de denenmiş ancak etkili bir sonuç elde edilememiştir. Şu an için tedavi semptomatik olup, yatak istirahati, bol sıvı tüketimi ve günlük alınması gerekli kalorinin alınması vücut direnci açısından gereklidir. Zira hastalığı tedavi edecek olan vücut direncidir.

Corona Virüsünün Ekonomik Etkileri

Corona Virüsü sebebiyle uluslararası şirketler Çin’deki faaliyetlerini askıy aldı. Havayolları Çin seferlerini teker teker iptal ediyor. Uluslararası toplum virüsün yayılmasını yavaşlatmaya ya da durdurmaya çalışırken, virüsün ekonomik etkisinin Çin’in sınırları ötesine de geçeceği uyarısı yapılıyor. Virüsün ekonomide şimdiye kadarki en büyük etkisi ekonomisi Çinli turistlere bağımlı olan ülkelerde oldu. Çin hükümeti seyahat kısıtlaması getirip, şehirleri tamamen karantinaya alarak ülke içi seyahati de ciddi anlamda kısıtladı. 2002-2003 yılları arasında 800 kişinin ölümüne neden olan SARS’ın küresel ekonomiye maliyeti 33 milyar doları bulmuştu. Bugün Çin ekonomisi dünya pastasında daha fazla pay sahibi olduğu için Corona virüsünün küresel ekonomiye maliyetinin daha yüksek olmasından endişe ediliyor.

Siber Saldırılarda Corona Virüsü

Bir çok siber güvenlik araştırma ekiplerinin yayınladığı haberlere göre, hackerlar korona virüsü korkusunu kullanarak malware yani kötü içerikli yazılım içeren e-postalar ve dosyalar yolluyor. Sahte mail hesaplarından yollanan maillerde, “Şehriniz karantina altında, gerekli bilgiler içerikte ki dosyada.” gibi kalıp cümlelerle insanların korkusundan yaralanıp kötü emellerini gerçekleştiriyor. Dosyayı indirip kullanan kullanıcılar, cihazlarına zararlı yazılımı istemsiz bir şekilde kurmuş oluyor. Bu sayede virüsün kurulduğu cihazları “ransomware(fidye) saldırısı” ve gizlilik gerektiren dosyaların ele geçirilmesi gibi sorunlar ortaya çıkıyor.

Coronavirüs ve UBER

İnternet üzerinden taksi hizmeti veren şirket Uber, Meksika’da koronavirüs şüphesiyle 240 müşterisinin hesabını askıya aldığını duyurdu. Koronavirüsün Çin dışında diğer ülkelerde de görülmesinin ardından harekete geçen Mexico City Sağlık Müdürlüğü, her gün onlarca insanla temasa geçen taksi şoförleri hakkında bilgi almak için bir çalışma başlattı. Yetkililer Uber ile yapılan görüşmeler sonrası ocak ayında koronavirüs taşıdığından şüphelenilen Çinli bir turisti aracına alan 2 Uber şoförü tespit etti. Sağlık görevlilerinin durumu Uber yetkililerine bildirmesinden sonra, şirket bu iki araca bindiği tespit edilen 240 müşterisinin hesabını askıya aldığını duyurdu.

Coronavirüsün DNA Dizilimini Ayrıştırıldı!

İtalya’nın başkenti Roma’da bir hastane, koronavirüsün DNA dizilimini ayrıştırmayı başardığını açıkladı. İtalyan bilim insanları elde ettikleri tüm bilgilerin, Çin başta olmak üzere diğer ülkeler dahil koronavirüse karşı savaş açan her kesime açık olduğunu duyurdu. Lazzaro Spallanzani Ulusal Hastalık Enstütüsü’nü ziyaret eden İtalya Sağlık Bakanı Roberto Speranza yaptığı açıklamada, virüsü izole etmenin hastalığın araştırılması açısından önemli olduğunu vurgulayarak. “Bu sayede hastalığı daha iyi anlayarak yayılmasını önlemek için daha etkili önlemler alabileceğiz. Ayrıca bu durum bir takım deneyler yapmamıza imkan da sağlayacak.” diye konuştu.

Canlı Korona Virüsü Grafiği

Kaynak