Mantıksal YA DA (OR) Kapısı / Logic OR Gate

Lojik kapıları incelediğimiz bu güzel serimizde, bugün mantıksal “YA DA” kapısını inceleyeceğiz. “YA DA” lojik kapısının çıkış durumu, girişlerinden herhangi biri “1” mantık seviyesinde olduğunda diğerinin ne olduğu fark etmeksizin çıkış her türlü “1” (Yüksek) olacaktır. Başka bir deyişle, girişlerden biri “1” olduğu sürece çıkış hep “1” olacaktır.
Bir önceki lojik kapılar yazımızda da öğrendiğimiz gibi bu lojik kapımızda da matematiksel formül bulunmaktadır. Aslında bu matematiksel ifadeler, bu devreleri kurarken ve üstünde analiz yaparken işimizi çok kolaylaştırmaktadır. Bu sebepten ötürü YA DA mantıksal kapımızın matematiksel ifadesi de hemen aşağıdaki gibidir.
ya da kapısı

Basit YA DA Lojik Kapı Devresi

Bu noktada ilk olarak transistörle “YA DA” devremizi kuralım. Bu noktada hemen aşağıda gözükmekte olan devremizi yine transistör ve direnç ile kuruyoruz. Aslında olay gözüktüğü kadar basit. Hemen görselin sol tarafında bulunan A ve B girişleri aracılığıyla ise çıkışımızın kontrolünü sağlamaktayız.
ya da kapısı
Her yazımızda olduğu gibi bu yazımızda da lojik kapılarımızın kullanım amacından bahsetmeyi unutmuyoruz. Lojik Kapılar, istenen mantıksal işlevi üretmek için kullanılmakta olan devrelerdir ve bugün öğrenmekte olduğumuz “YA DA” mantıksal kapısı ise onlardan biridir. Günümüzde “YA DA” lojik kapısının sembolü hemen aşağıdaki gibidir.
ya da kapısı
Mantıksal “YA DA” kapımızın matematiksel ifadesini ve sembolünü öğrendikten sonra karşımıza çıkan bir diğer önemli konu ise doğruluk tablosu olacaktır. Bu noktada yine iki farklı doğruluk tablosu çıkartacağız. Bunlardan ilki 2 girişli, ikinci olan ise 3 girişli mantıksa “YA DA” kapısı olacaktır. Peki bu tabloları şu ana kadar öğrendiğimiz konulara göre nasıl çıkartabiliriz. İşte bunun için yukarıda öğrenmiş olduğumuz matematiksel ifadeyi biraz daha incelememiz gerekiyor.
Bu noktada 2 ve 3 girişli mantıksal “YA DA” devrelerimizin doğruluk tablosu aşağıdaki gibi olacaktır.

2 Girişli Mantıksal “YA DA” Kapısı’nın Tablosu

ya da kapısı

3 Girişli Mantıksal “YA DA” VE Kapısı’nın Tablosu

ya da kapısı
Peki birden fazla mantıksal “YA DA” kapısını bir araya getirirsek matematiksel ifademiz nasıl bir hal alacaktır. Gelin hep birlikte görelim:
ya da kapısı
Bu devremizde de gördüğünüz gibi birden fazla “YA DA” lojik kapıları bir arada durmaktadır. Hepimizin de bildiği gibi gün geçtikçe çok daha karmaşık problemlerle karşılaşacağız. Bu noktada asıl önemli olan onları o ana kadar elde ettiğimiz tecrübeler ile çözebilmektir. Burada da gördüğünüz gibi A, B, C, D girişlerini yukarıda öğrendiğimiz gibi takip edince aslında her şey çok rahat bir şekilde anlaşılmaktadır. En son olarak ise gelin TTL ve CMOS ailelerine ait lojik kapı entegrelerini öğrenelim.

TTL Lojik YA DA Kapısı Entegre Örnekleri

  1. 74LS32 Dörtlü 2 giriş

CMOS Lojik YA DA Kapısı Entegre Örnekleri

  1. CD4071 Dörtlü 2 giriş
  2. CD4075 Üçlü 3 giriş

Aslında lojik kapılar gördüğünüz gibi çok eğlenceli ve basit bir konudur. Bu noktada yapmamız gereken en önemli şey istemek ve onun için çalışmak olacaktır.