Tardigradlar Nedir?

Tardigradlarla ilgimiz artmasının ilk temeli aslında, İsrail menşeli uzay aracı Beresheet, 11 Nisanda Ay’a inişini belgelemek için öz çekim yaptıktan sonra yüzeye çarptı. Kargosunda dünyanın en esrarengiz, en tuhaf ve dayanıklı canlılarından birini taşıyordu. İsrail menşeli uzay aracı Beresheet, 11 Nisanda Ay’a inişini belgelemek için öz çekim yaptıktan sonra yüzeye çarptı. Kargosunda dünyanın en esrarengiz, en tuhaf ve dayanıklı canlılarından birini taşıyordu. İsrail kaynaklı SpaceIL tarafından yürütülen proje kapsamında 22 Şubat tarihinde Florida’dan bir SpaceX Falcon roketiyle fırlatılmış olan Beresheet (İbranice “başlangıçta” anlamına geliyor),Ay’ın Sessizlikler Denizi’ne inecek. Burada uydumuzun manyetik alanında saptanan sıra dışı durumları inceleyecekti.

tardigradlar, Tardigradlar Nedir?

Bu doğrultuda araca NASA’nın bilimsel ekipmanları yüklendi. Ayrıca ABD’li bir STK olan  “The Arch Mission Foundation” vakfı tarafından hazırlanmış, mikroskop altında okunabilen ve insanlık tarihine ait bilgiler içeren DVD benzeri bir cihaz içine 30 milyon sayfalık bir dijital kütüphane de yüklendi.

Ancak bir detay atlandı:

Bu cihaz içinde,  dev kütüphaneye ek olarak insan DNA’sı  bulunuyor. Ayrıca epoksi içinde kurutulmuş olarak muhafaza edilen tardigrad da yer alıyordu. Uluslararası kurallara göre uzaya veya Ay’a biyolojik madde gönderilmesi yasak değil. Ancak bu konuda hiçbir açıklama yapılmadan yapılmış olması herkeste şüphe uyandırdı. Beresheet, 11 Nisan tarihinde söylenene göre motorların kitlenmesi sonucu Ay yüzeyine çarptı. Uzay aracına ait veriler ve mikro canlıların konulduğu cihazların incelendi. Sonuçlara bakılarak tardigradların kurtulmuş olma olasılığının çok yüksek olduğuna inanıyoruz.

Tardigrad Nedir?

Bu canlılar Dünya üzerinde hemen hemen her ortamda rahatlıkla yaşayabilir. Boyları 0.1 mm ile 1.5 mm arasında değişiyor. Her birinde 4-8 pençeye sahip 4 çift bacağı bulunmaktadır. Bunlara ek olarak insandaki gibi sindirim, kas ve sinir sistemi var. Hareket ederken de tıpkı suda yürüyen bir ayıya benzediği için aynı zamanda “su ayısı” olarak da biliniyor. Ayrıca yosun domuzcukları  olarak da biliniyorlar.

tardigradlar, Tardigradlar Nedir?

Tardigradların 1000’den fazla türü var. bu türlerin çoğu otçul,ancak aralarında etçil,hatta yamyam olanlar var. Yuvarlak kafasının ortasındaki ağzı vantuz gibi dışarı uzandığında sivri dişleri ortaya çıkıyor. Bir tardigrad diğer canlılardan 1000 kat daha yüksek seviyede radyasyon ve basınca dayanabiliyor, -272 C ile +150 C sıcaklıklar arasında rahatlıkla yaşayabiliyor. Daha küçük sıcaklıklarda ve susuz kaldığında vücudunu yuvarlak hale getirip metabolizmasını 100 kat yavaşlatarak bir çeşit uyku haline geçiyor ve 10 yıldan daha uzun  süre beslenmeye gerek duymadan bu şekilde kalabiliyor. Ortam yaşam için uygun olduğunda tekrar hareketlenerek yiyecek arayışına giriyor. Bu canlının en büyük gereksinimini ise su. Oksijen ve besini buradan elde ediyor. Susuz kaldığında çevresindeki diğer tardigradların vücutlarındaki sıvıyı emerek yaşamaya devam edebiliyor. Hava ile solunum yapmıyor. Bu özelliklerin ile 100 yıl kadar yaşama potansiyeline sahip. Diğer  taraftan Beresheet ile Ay’a taşınan tardigradların su  ve besin bulamadıkları ya da evrim geçirmedikleri sürece yaşamını devam ettirmeleri mümkün değil. Bu kazanın Ay değilde Mars’da olsaydı sonuçları çok daha farklı olabilirdi. Kızıl Gezegen’in atmosferinin ve su buzu rezervlerinin tardigradlar için bir yaşam şansı olması mümkün.

Tardigradlar Her Yerde

Diyeceksiniz ki ne yer ne içer bu tardigradlar. Bu kadar süper kahraman özelliklere ulaşmak İçin herhalde kahvaltıda uranyum yiyip, akşam yemeğini de kripton tatlısı ile tamamlıyorlardır. Ne yazık ki tardigradların hayallerimizin ötesinde bir besin anlayışları var. Sekiz bacaklı ve her bacaklarında da pençeleri vardır. Hortumlu bir ağzı olması sebebiyle çevresindeki bildiğimiz bitki ve hayvan hücrelerindeki besini çekerek besleniyorlar. Pençeleriyle de kendilerinden daha küçük bakteri ve canlıları da yiyebiliyorlar. Yine de genel olarak tardigradlara otçul canlılar denebilir.

tardigradlar, Tardigradlar Nedir?

 Çok ilginç diğer bir özellikleri de su ayılarının dış yapılarının çok ince neredeyse saydam olması. Hatta mikroskopla incelemek için üzerine ışık tuttuğunuzda bile iç organlarını ve biyolojik aktivitelerini görme şansımız var. Bu kadar zor şartlar altında yaşamayı bilen tardigradları görmek herhalde bayağı şans işidir diye düşünürken bir bataklıktan veya çamur birikintisinden bile tardigrad toplanabildiğini öğrendim. Youtube’de çevremizde nasıl kolayca bulunabildiğine dair birçok videoya rastladım. Hatta iyi yıkanmayan marul veya sebzelerimizde de su ayılarına rastlamak mümkünmüş. Neyse ki yemiş olsak bile bize bir zararları yok.

Su Ayıları Ay'da Yaşayabilecek mi?

Uzay misyonları sürprizlerle doludur. Her ne kadar her şeyin planlandığı, iyi bir uzay aracı yapmış olduğunuzu tahmin etseniz de bazı öngörülemeyen durumlar bütün misyonu başarısız hale getirebiliyor. Bereşit, Ay’a kadar ulaşmış olsa da son safhada arıza verip direkt çakılan bir araçtır. Son gelen telemetri verisine göre, aracın hızı yüzeye son 150 metre kala saatte 500 km gösterdiğinden çok şiddetli bir şekilde çakıldığından eminiz. Dolayısıyla Arch derneğinin diskinin bu çarpışmadan sağ çıkıp çıkmadığı, hele ki içindeki tardigradların etrafa dağılıp dağılmadığını bilmiyoruz. Derneğin yaptığı açıklamaya bakılırsa, yaptıkları diske tardigradların süper güçleri kadar güveniyorlar. Ve bir şey olmamış olacağını tahmini ettiklerini söylüyorlar. Bir şey olsa da olmasa da şu anda o disk ya da diskin parçaları Ay’da yerde duruyor.

tardigradlar, Tardigradlar Nedir?
Bereşit'in Ay'daki çarpışma noktası

 İçindeki tartigradlar da çarpışmadan canlı çıktılarsa fıçı pozisyonunda yıllarca orada bekleyecekler. Orada üreyip bir yaşam ortamı oluşturabilirler mi diyebilirsiniz. Bu biraz zor çünkü Ay kendi ekseninde 27 günde dönüyor. Ve 2 hafta gündüz 2 hafta gece oluyor. Bu gece-gündüz arası sıcaklık farkı da oldukça yüksektir. Tardigradların ekstremofil olup olmadığı halen tartışılmaktadır. Su ayıları her ne kadar ekstrem şartlar altında olursa olsun hayatta kalır. Yine de sıcaklığın ortalama olduğu suyun sıvı olup, içinde besin olabilecek canlıların olduğu ortamda yaşamayı seviyorlar. Dolayısıyla tardigradlar  Ay’da toprak altında su ortamı bulabilir. Fakat bu sıcaklık farkından ve radyasyondan dolayı hayatının uzun bir süresini fıçı halde geçirmek zorunda kalacak. Fıçı halde üreyemeyeceğinden dolayı büyük ihtimalle müzede bizlerin üzerine su döküp yaşama kavuşturduğu Tardigradlar gibi, bizi bekleyecek olabilirler. Belki de İnsanlık Ay’da koloniler kurduğunda, bu çarpışma yerini gezen bir çocuk bu diskleri bulacak. Ve yıllar sonra tardigradları canlandıracak. Buradan da bir film çıkar belki kim bilir?