C Program Yapısı

C program yapısı, bir c programımın neler içerdiğini, hangi bölümlere ayrıldığını öğrenmemiz için önemli bir konudur.

C programlama dilinin temel yapı taşlarını incelemeden önce, gelecek bölümlerde referans olarak alabilmemiz için basit bir C program yapısına bakalım.

Merhaba Dünya Örneği

C programı temel olarak aşağıdaki bölümlerden oluşur –

• Önişlemci Komutları
• Fonksiyonlar
• Değişkenler
• İfadeler
• Yorumlar

Yukarıdaki programın çeşitli bölümlerine bir göz atalım –

• #include  programın ilk satırı, C derleyicisine gerçek derlemeye geçmeden önce stdio.h kütüphanesini eklemesini söyleyen bir önişlemci komutudur.
• Sonraki satır int main() , program yürütmenin başladığı ana işlevdir.
• Sonraki satır /*…*/ derleyici tarafından yok sayılır ve programa ek açıklamalar eklemek için konulmuştur. Dolayısıyla bu tür satırlara programda yorum adı verilir.
• Sonraki satır printf(…) , C’de bulunan ve “Merhaba, Dünya!” mesajına neden olan başka bir fonksiyondur. buraya yazılanlarda ekranda gösterilecektir.
• Sonraki satır return 0; main() işlevini sonlandırır ve 0 değerini döndürür.

C Programını Derleyip Çalıştırmak

Kaynak kodu bir dosyaya nasıl kaydedeceğimizi ve nasıl derleyip çalıştıracağımızı görelim:

• Bir metin düzenleyici açın ve yukarıda belirtilen kodu metin düzenleyicinize ekleyin.
• Dosyayı merhaba.c olarak kaydedin.
• Bir komut istemi ya da terminali açın ve dosyayı kaydettiğiniz dizine gidin.
•  gcc merhaba.c veya make merhaba yazarak terminal üzerinden kodunuzu derleyin.
• Kodunuzda her hangi bir hata varsa terminal üzerinden sizi uyaracaktır ve derleme işlemi duracaktır, bu kısımda metin düzenleyiciye giderek hataları düzeltmek gerekir.
• Sorunsuz bir şekilde derleme bitince eğer “make” komutu ile derleme yaptıysanız aynı dizinde doğrudan ./merhaba yazarak derlenmiş programı çalıştırabilirsiniz. Eğer “gcc” komutu ile derleme yaptıysanız ./a.out yazarak derlenmiş programı çalıştırabilirsiniz.
• Çıktı olarak terminal ekranın “Merhaba Dünya!” yazısını görmüş olacaksınız.

Bu sayede basit bir şekilde derleme yapıldığını öğrenmiş oluyoruz. Bir sonraki yazımızda C dilinde sözdizimi yani Syntax konusuna bakacağız.

C Program Yapısı: Ön İşlemci, Derleyici ve Bağlayıcı

GCC ile bir C dosyasını derlediğinizde arka planda birden fazla adım gerçekleşir. Bu adımları bilmek, derleme hatalarını daha hızlı teşhis etmenizi sağlar:

• Ön İşlemci (Preprocessor): #include ve #define gibi direktifleri işler; başlık dosyalarını koda ekler, makroları açar.
• Derleyici (Compiler): Ön işlemci çıktısını assembly diline veya doğrudan nesne koduna çevirir; sözdizimi hatalarını bu aşamada raporlar.
• Birleştirici (Assembler): Assembly kodunu ikili makine diline (nesne dosyası .o) dönüştürür.
• Bağlayıcı (Linker): Nesne dosyalarını ve standart C kütüphanesi (libc) işlevlerini bir araya getirerek çalıştırılabilir dosya (a.out veya belirtilen isimle) üretir.

Bu adımları gcc -v merhaba.c komutuyla ayrıntılı olarak görüntüleyebilirsiniz.

C Programlama Veri Tipleri standartlarına Carnegie Mellon Üniversitesi tarafından yayınlanan buradaki bağlantıdan erişebilirsiniz.

Ayrıca diğer C Programlama içeriklerimize buradan ulaşabilirsiniz.