mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları

Çok yüksek bir ivme ile gelişen bu dünyada, teknoloji çok çabuk değişip ve gelişmektedir. Bizde devreyakan ailesi olarak, bu hızla gelişen süreçte teknoloji alanındaki yazılarımızla sizleri elimizden geldiğince güncel tutmaya çalışmaktayız. Bu yazımızda da MIT tarafından geliştirilen ve Arduino projelerimizi daha kolay yapmamızı sağlayan uygulama olan mBlock serimize devam etmekteyiz. Daha önceden mBlock’un ne olduğu ile ilgili daha detaylı bir yazı yazmıştık.

Bugünkü yazımızın ana konusu ise mBlock ile potansiyometre kullanımı ve örnek uygulamaları olacaktır. Tabii ki de asıl konumuza girmeden önce sizleri bu konuya daha hazır hale getirmek için birkaç önemli kavramdan bahsedeceğiz. İlk olarak dirençlerin bir alt dalı olan ayarlı dirençlerden ve onlarında bir çeşidi olan potansiyometreden bahsetmek istiyorum.

Ayarlı Direnç Nedir?

Ayarlı dirençler genel olarak Trimpot, Reosta ve Potansiyometrelerden oluşur.

Trimpot Nedir?​

Trimpotlar genelde devre direncini bir veya birkaç defa ayarlandıktan sonra o değerde sabit bir şekilde bırakılıp, kullanılan dirençlerdir. Direnç değerlerini değiştirmek istediğinizde ince uçlu tornavida kullanılmalıdır.

mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları

Reosta Nedir?

Bu tip ayarlı dirençleri diğerlerinden en büyük farkı ise yüksek güçlü devrelerde kullanılabilmesidir. Reostaların maksimum direnç değerleri diğerlerine göre küçüktür bu yüzdende üzerinden yüksek akım geçebilmektedir. Bu sebepten dolayı ise çok fazla ısı yayarlar.

 

mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları

Potansiyometre Nedir?

Potansiyometreler üzerlerinde üç bacak bulundurur ve bağladığınız bacaklara göre potansiyometrenin çalışma şekli değişmektedir. Direnç değeri, el ile potansiyometrenin üzerinde belirtilen değerleri arasında istediğiniz gibi ayarlanabilmektedir. Bu yüzden de Kullanım alanları ise günümüzde çok fazladır. Örnek olarak:

• Voltaj ayarlama
• Akım Kontrolü
• Pozisyon Algılama
• Ses sinyalleri ayarlama
• Frekans ayarlama
Ve bunun gibi bir sürü sebepten dolayı kullanılabilir.

mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları
mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları

Ekstra önemli bilgi olarak ise önceden de bahsettiğim gibi potansiyometrenin hangi ayaklarıyla bağlama işlemi yapacağınızdır.
1) Sadece maksimum değeri almak istiyorsanız, devreye bağlarken kenarlarındaki iki bacağını kullanmalısınız
2) Potansiyometreyi ayarlı bir direnç olarak kullanmak istiyorsanız, orta bacağı ortak kullanarak, sağ veya soldan bir bacağı seçeceksiniz. Bu şekilde ayarlamak istediğiniz değere ulaşmanız mümkün olur.

mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları
Potansiyometre Sembolü
mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları
100K Potansiyometre Çalışma Prensibi

Peki, potansiyometreyi genel hatlarıyla tanıdık. Şimdi ise yavaş yavaş uygulamalarımızda kullanacağımız malzemeleri öğrenme vakti. İlk olarak Potansiyometre ile kontrol edilebilir Led uygulaması yapacağız.
Bu uygulamamız için gerekli olanlar nelerdir?

  • Potansiyometre
  • LED
  • 220R Direnç
  • Jumper Kablo
  • Arduino
  • Breadboard

Arduino’ya Nasıl bağlanıyor?


İlk olarak potansiyometremizi breadboarda güzelce yerleştiriyoruz. Potansiyometrenin dış bacaklarından birini jumper kablo yardımı ile breadboardumuzda ki “5v” hattına çekiyoruz. Diğer dışardaki bacağı ise “-“ hattına çekiyoruz. Asıl diğer önemli olan nokta ise orta bacağını Arduino üzerinde bulunmakta olan analog hattında ki ( Çünkü analog veri alınacak) a0 pinine çekiyoruz. Ardından hemen LED’imizi bağlıyoruz ve kısa bacağından “-“ hattına direncimizi çekiyoruz. Uzun bacağından ise Digital(PWM-) pinine çekiyoruz( Ben burada 5 numarayı kullandım). En son olarak ise breadboardumuzun “-“ hattını Arduinoda ki GND hattına bağlıyoruz.

mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları
mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları

Programlama Süreci

İlk olarak her zamanki gibi Robotlar Dizisinden Arduino programını ve ardından ise kontrol kısmından sürekli tekrarla bloğunu sürüklüyoruz. Sonrasında ise Robotlar kısmından başta da belirttiğim gibi “PWM pini “0” yap” bloğunu sürüklüyoruz. Ve oraya kendi pin değerimizi giriyoruz.
Bir sonraki adım da ise işlemler dizisinden bölü( / ) işaretli bloğu alıp 0 yazan yere sürüklüyoruz. Bu işlemi tamamladıktan sonra potansiyometremizi “a0” pinine bağladığımız için robotlar kısmından “(A) 0 analog pini oku” bloğunu bölü işaretinin sol kısmına sürükleyip bırakıyoruz. Peki “/” şaretinin sağ tarafına ne gelecek? Tabii ki de bildiğimiz gibi analog değerler 0-1023 arası değer alabilir. Bu da yüksek bir değer aralığı olduğu için değerimizi 4 e bölerek kodumuzu çalıştırmak istiyoruz. Bu şekilde daha sağlıklı çalışacaktır.

mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları
mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları

Şimdi ise potansiyometre ile servo motoru kontrol edeceğimiz bir uygulama yapacağız.

Arduino’ya Nasıl bağlanıyor?

2.Uygulama

Bunda ise önceden zaten potansiyometremizi devremize bağladığımız için onunla tekrardan baştan oynamamıza gerek kalmıyor. Sadece “5V” a takılı olan kablomuzu bu sefer breadboardumuzda ki + hattına çekmemiz gerekiyor. Bunun sebebi ise bu sefer hem motorumuzu hem de potansiyometremizi 5V ile beslemeliyiz. A rdından bildiğimiz gibi servomuzu bağlıyoruz. Kahverengi kablomuzu – hattına çekerek topraklamamızı yapıyoruz. Kırmızı kablomuzu + hattına çekip 5V’den yararlanmasını sağlıyoruz, ardından ise son kablomuzu PWM digital pinlerinden birine bağlıyoruz(ben yine 5 pinine bağladım). Her şey bittikten sonra ekstra olarak – ve + hatlarını kontrol edelim ki 5V ve GND ile bağlantıları sağlanmış olsun.

mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları
mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları

Programlama Süreci

Bu uygulamamızda ki kod bloklarıyla, ilk uygulamamız olan Potansiyometre ile LED kontorlü arasında ki tek büyük fark “PWM pini “0” yap” ın değişmesidir. Bu sefer onun yerine ” “9”servo pini açısını 90 yap” komutunu kullanıyoruz. Ardından yine sıfır kısmına aynı işlemleri uyguluyoruz ki analog değerimizi işleyebilelim.

mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları
mblock potansiyometre, mBlock ile Arduino! Potansiyometre Uygulamaları