Bu yazımızda 555 zamanlayıcı entegresi kullanarak polis sireni devresi kuruyoruz. Devre, polis araçlarında duyulan siren sesine benzer biçimde iki farklı ton arasında geçiş yapar.
Bu devreyi, 555 zamanlayıcı proje serisindeki polis ışıkları devresi ile birlikte kullanarak daha gerçekçi bir alarm/siren demonstrasyonu oluşturabilirsiniz: Polis Çakarı LED Devresi.
Polis Sireni Devresi için Gerekli Malzemeler
- 2 x 555 Zamanlayıcı Entegre
- 8Ω Buzzer/Hoparlör
- Dirençler: 100K, 33K, 2 x 1K, 2 x 10K
- Kondansatörler: 1000uF, 100uF, 10uF, 100nF
- Devre kartı/Breadboard
- Jumper/Kablolar
- (5-9)V Güç Kaynağı
Devre Şeması
Polis Sireni Devresi Çalışma Prensibi
Daha önce kurduğumuz elektronik piyano devresinde farklı direnç kombinasyonlarıyla farklı tonlar üretmiştik. Bu yapının mantığını anlamak için Elektrikli Piyano Devresi içeriğine de göz atabilirsiniz.
Burada da tek bir ton üretmek için astable modda çalışan benzer bir 555 düzeni kullanılır. Ancak polis sireni efektini oluşturabilmek için iki farklı frekans arasında sürekli geçiş yapmak gerekir.
İki ton arasındaki geçiş, astable modda çalışan ikinci bir 555 zamanlayıcının çıkışının ilk 555’in kontrol pinine bağlanmasıyla elde edilir. Böylece ilk osilatörün frekansı zaman içinde kaydırılır ve iki farklı ton arasında dolaşan bir siren karakteri oluşur.
1000uF kondansatör sayesinde kontrol pinindeki voltaj ani değil, yumuşak bir şekilde yükselip azalır. Bu da tonlar arasında sert sıçramalar yerine akıcı bir geçiş sağlayarak polis sirenine daha yakın bir etki üretir.
Ses Karakterini Belirleyen Tasarım Noktaları
Polis sireni benzeri devrelerde gerçekçiliği belirleyen ana unsur, sadece iki tonun varlığı değil, bu tonlar arasındaki geçiş hızıdır. Geçiş çok hızlı olursa devre oyuncak benzeri bir ses verir; çok yavaş olursa alarm etkisi zayıflar. Bu nedenle ikinci 555’in periyodu ve kontrol hattındaki RC sabiti birlikte değerlendirilmelidir.
- Geçiş süresi: Büyük kapasitör daha yumuşak ton geçişi sağlar, küçük kapasitör ise daha ani değişim üretir.
- Hoparlör seçimi: Küçük piezo elemanlar çalışsa da, düşük frekans bileşenleri için mini hoparlör daha dolgun sonuç verir.
- Besleme gerilimi: 5V ile 9V arasında ses şiddeti ve ton davranışı farklılaşabilir; kararlı test için regüle kaynak tercih edilmelidir.
- İkinci osilatör frekansı: Geçişi sağlayan osilatörün çok yüksek seçilmesi, siren efektini anlaşılmaz hale getirebilir.
Devreyi sahada kullanmadan önce breadboard üzerinde birkaç farklı RC kombinasyonu deneyip, kulağa en doğal gelen ayarı seçmek en doğru yaklaşımdır. İki kademeli 555 tasarımlarını incelerken üretici veri sayfaları ve uygulama notları, kontrol pini davranışını anlamak için iyi referans sağlar; örneğin LM555 veri sayfası bu konuda temel teknik bilgileri içerir.
Yorum yapma özelliği, forum tarafından gelen istek sebebiyle kapatılmıştır. Lütfen tartışmalar ve sorularınız için topluluk forumumuza katılın.